Langsung ke konten utama

LANGEN AMBIYA NGRUMBAKAKE SENI SLAWATAN ING JAMAN DIGITAL


Bareng gumantine jaman, akeh kesenian tradisi kang kantaka. Kepara saperangan kesenian tradisi ilang tabete. Ora bisa ditonton maneh. Mula lumrah menawa generasi milenial kang urip ing jaman digital (jaman modern) ora tepung marang kesenian kang diwariske leluhure dhewe.

Karana wis lampus, saperangan kesenian tradisi ora dimangerteni maneh dening generasi milenial. Kesenian kasebut kayata: Srandhul, Dhadhung Awuk, Kethoprak Lesung, Wayang Beber, Emprak, lan liya-liyane. Sawetara kesenian kang isih bisa ditonton karana dileluri dening senimane, ing antarane: Wayang Purwa, Jathilan (Kudha Lumping, Jaranan, Turangga Yaksa, Jaran Kepang, Ebek), Kethoprak, lan mligine Slawatan.

Ing laladan Daerah Istimewa Yogyakarta, Slawatan isih dileluri dening senimane. Pratela iki bisa dibukteke kanthi anane adicara Festival Slawatan ing laladan Kabupaten Gunungkidul. Slawatan uga isih digladhi dening saperangan paguyuban ing Kabupaten Bantul lan Kabupaten Sleman. Mligine ing Gejawan Kulon, Balecatur, Gamping, Sleman, Yogyakarta.

 

Paguyuban Slawatan Langen Ambiya

Langen Ambiya sawijine paguyuban Slawatan kang manggon ing Gejawan Kulon. Paguyuban kang madeg taun 1960 iku isih lestari tumekeng saiki. Iki karana pengurus lan anggotane isih duwe kawigaten marang lestari lan ngrumbakane Slawatan. Kesenian tradisi kang ora mung bisa nglipur ati, nanging uga aweh piwulang luhur kang sinerat ing Babad Ambiya. Mula saka iku, Slawatan dadi sawijine media rekreatif lan edukatif.

Duk semana, Slawatan kang digladhi dening Paguyuban Langen Ambiya awujud Slawatan Emprak. Sinebut mengkono karana slawatan dadi iringan seni drama tradisional Emprak kang nyaritake dhaupe Raden Abu Sopyan kalawan Retna Indasah sarta dhaupe Raden Ngabdullah kalawan Siti Aminah tumekeng laire Nabi Muhammad SAW.

Amarga dadi iringan Emprak, Slawatan ora mung migunake alat musik kang kagawe saka lulang sapi lan kayu nangka kayata kendhang batangan, gong, kempul, kethuk, kenting; nanging uga migunake keprak. Dening dhalang Emprak, keprak kanggo nuntun jogede para paraga natkala beksa sadhuwure panggung. Nanging sawuse Slawatan dadi seni mandhiri, keprak ora dipigunake. Kanggo nuntun alat musik liyane sarta kidungan slawatan migunake kendhang.

Senajan tanpa keprak, Slawatan basa campuran Jawa-Arab kang kinidungake kanthi suwara ngelik kasebut bisa gawe tentreme rasa. Bisa nyedhake rasane manungsa kalawan Rosul lan Gusti-ne. Malah ana anggota paguyuban kang lagi nandhang lara asam lambung mari natkala nylawat. Mula iku, Slawatan bisa dadi sarana nyumelehake jiwa lan ngusadani raga.

Nglelimbang mupangate kang gedhe, ora mokal menawa Paguyuban Slawatan Langen Ambiya kang dipangarsani Sarwoto tetep lestari engga saiki. Lestarine paguyuban karana pengurus lan angotane ngrumangsani menawa Slawatan sawijine warisan para leluhur kang pantes dilestareke lan dingrumbakake. Kanthi pangajab, Slawatan bisa lana ing samadyane seni modern kang luwih digandrungi dening generasi milenial.

 

Ngrumbakane Slawatan Perlu Disengkuyung

Lestarine Paguyuban Slawatan Langen Ambiya ing tlatah Gejawan Kulon pantes diacungi jempol. Ngelingi akeh paguyuban Slawatan ing tlatah Sleman kang mung kari jeneng. Amarga ora ana kupiya regenerasi sawuse saperangan anggota paguyuban kang wasis nylawat manggon ing alam kelanggengan.

Kasunyatan kang magepokan kalawan sangsaya sudane paguyuban Slawatan bisaa dudut kawigatene Dinas Kebudayaan Sleman sarta Dinas Kebudayaan Daerah Istimewa Yogyakarta. Kawigaten kang banyu mili. Ora mung kandheg ing tutur, nanging uga uwur lan sembur.


Kejaba iku, Dinas Kebudayaan bisaa dadi juru slamete sakehe paguyuban Slawatan kang bakal sirna. Kanthi cara mengkono, Dinas Kebudayaan bakal dadi mitrane paguyuban kang tansah aweh panyengkuyung anggone nglestareke sarta ngrumbakake Slawatan. Engga generasi milenial tansah tepung marang Slawatan. Salah sawijine seni adiluhung ing tanah Jawa. (Sri Wintala Achmad, penulis buku sejarah, sastra, filsafat, dan budaya Jawa)

Komentar

Postingan populer dari blog ini

MENGENAL BERBAGAI GENRE SENI SHOLAWATAN

DITINJAU dari bahasanya, Sholawatan (Slawatan) yang merupakan salah satu genre seni tradisi tersebut terbagi ke dalam Sholawatan Arab, Sholawatan Jawa-Arab, dan Sholawatan Jawa. Disebut Sholawatan Arab, karena lirik lagunya menggunakan bahasa Arab. Sholawatan Jawa-Arab, karena lirik lagunya menggunakan bahasa paduan Jawa-Arab. Sementara, Sholwatan Jawa menggunakan bahasa Jawa dalam lirik lagunya. Berdasarkan napas religinya, Sholawatan dibagi menjadi dua yakni Sholawatan Islam dan Sholawatan Katolik yang sering disebut Slaka. Sholawatan Islam sendiri terbagi ke dalam lima jenis, yakni: Sholawatan Pitutur, Sholawatan Srokal (Asroqol), Sholawatan Maulud, dan Sholawatan Emprak. Sholawatan Pitutur Sholawatan Pitutur yang diiringi slenthem, gender, gong, kendang batangan (gamelan) dan kempul, ketuk, kenting (terbang) berlirik Jawa dan Arab. Para penyolawat bukan hanya laki-laki, namun pula perempuan. Sholawatan Pitutur ini hampir mirip dengan Santi Suara. Selaras namanya, Sholawatan...

GENERASI MILENIAL, PENENTU HIDUP- MATINYA SLAWATAN JAWA

Banyak seni tradisi yang sekarat di negerinya sendiri. Sejatinya, sekaratnya seni tradisi bukan karena pengaruh seni modern. Akan tetapi, para pewarisnya yang tidak merasa handarbeni . Hingga mereka tidak mau melestarikan, mengembangkan, dan memosisikan seni tradisi sebagai tuntunan dan tontonan yang sarat tatanan . Lebih tragis, para pewaris cenderung menempatkan seni tradisi lebih rendah dari seni modern. Tidak heran mereka malu untuk mengakui seni tradisi sebagai miliknya. Mengakui saja, mereka tidak mau. Bagaimana mungkin, mereka menjadi pelaku seni (seniman) tradisi? Mengingat tidak mendapat sentuhan pelestarian dari para pewarisnya, banyak seni tradisi yang mati. Akibatnya, generasi milenial tidak mengenal seni tradisi, seperti: Dhadhung Awuk, Srandhul, Rodat, Emprak, Kethoprak Lesung, Wayang Beber, Tayub, Wayang Thengul, Wayang Klithik, Wayang Wong, Langendriyan, dsb. Memang terdapat beberapa genre seni tradisi yang masih mendapat perhatian publik, semisal: Wayang Purwa,...

GLADHEN PERSIAPAN SHOLAWATAN PERINGATAN MAULUD NABI DAN PITULASAN

Dengan dihadiri sejumlah anggotanya, Paguyuban Sholawat Langen Ambiya dari kampung Gejawan Kulon, Balecatur, Gamping, Sleman, Yogyakarta mengadakan latihan di Joglo Jagabayan (15/7). Latihan yang dimulai sejak pukul 20.30 hingga 00.15 WiB tersebut ditujukan sebagai persiapan Gelar Sholawat Jawa dalam rangka Peringatan Maulud Nabi Muhammad SAW pada tanggal 28 Septermber 2023. Latihan Sholaewatan Jawa semalam ditujukan sebagai persiapan pentas dalam acara syukuran Bapak Parimin (Selasa, 25 Juli 2023). Menurut Bapak Sarwoto, selaku pimpinan Paguyuban Sholawat Jawa Langen Ambiya, latihan semalam juga ditujukan sebagai persiapan pentas dalam rangka Peringatan HUT Kemerdekaan RI ke-78 di Joglo Jagabayan pada Sabtu 19 Agustus 2023. Melalui gelar sholwat diharapkan Indonesia akan senantiasa damai dan sejahtera. (SWA)