Langsung ke konten utama

LANGEN AMBIYA: MANUNGGAL SEDYA NGRUMBAKAKE SLAWATAN JAWA


Karana tansah kagerus dening kabudayan modern, kabudayan Jawa tansaya ilang tabete. Mula aja gumun menawa para mudha dalah para putra kang asring kasebut generasi milenial iku ora mangerti marang warisan budaya leluhure. Kalebu seni tradisi kang dadi perangane budaya iku ora bisa ditonton meneh dening bocah-bocah saiki kang luwih dhemen nonton video lantaran android-e.

Akeh seni tradisi kang wis kantaka, menawa ora gelem diarani sekarat utawa mati. Kantakane seni tradisi amarga wus akeh kang ora gelem ngleluri, apa meneh ngrumbakake. Mula aja diluputke menawa generasi milenial ora tepung karo saperangan seni tradisi, kayata: srandhul, dhadhung awuk, dhalang jemblung, emprak, kethoprak lesung, wayang beber, wayang tengul, sartane wayang wong.

Pancen akeh seni tradisi kang isih bisa ditonton dening generasi milenial, kayata wayang kulit, kethoprak, angguk, jathilan, utawa slawatan. Nanging menawa tan antuk kawigaten linuwih dening para sepuh sartane ingkang kawogang kayata Dinas Kebudayaan, seni tradisi kasebut bisa dipestheke musna.

 

Slawatan

Slawatan kang asring kasebut sholawatan kalebu seni tradisi kang pantes dileluri lan dingrumbakake. Menawa ora antuk kawigaten, slawatan uga bisa kantaka. Malah kepara kayadene seni tradisi liyane, slawatan bisa musna sajroning jagade seni lan kabudayan Jawa.

Lelandhesan jinise, slawatan kaperang dadi loro yaiku slawatan srokal lan slawatan emprak. Menawa katitik basane, slawatan kaperang dadi telu yaiku slawatan Arab, slawatan Arab-Jawa, lan slawatan Jawa. Senajan beda aran lan basane, slawatan migunake limang werna alat musik kang ginawe saka kayu nangka, penjalin, sartane kulit sapi. Saliyane kendhang, wujud alat musik slawatan kaya terbang.

Sajroning slawatan, mligine slawatan srokal, kalimane alat musik nglambangke rukun Islam yaiku sahadat, salat, pasa, zakat, lan haji. Sawetara sajroning slawatan emprak, kejaba kalima alat musik kasebut, isih ana keprak kang kagawe saka kayu utawa pring. Sakabehe iku nglambangke rukun iman.

Slawatan kang kinidungke kanthi swara ngelik kanggo gayuh swasana sakral kang tlonjonge bisa gawe tentreme ati. Amarga natkala nylawat, para wiraswara bisa ngrasakke patemone jagat cilik (aku) lan jagat gedhe (Ingsun). Sajroning sufistik Jawa, Ingsun bisa dimaknani Hyang Manon kang reraton sajrone jiwane manungsa. Ora mokal menawa kidung slawatan tansah aweh pangalembana marang Pangeran Kang Murbeng Jagad dalah Kangjeng Nabi Muhammad SAW.

 

Langen Ambiya

Langen Ambiya sawijine paguyuban slawatan Jawa kang manggon ing dhusun Gejawan Kulon, Balecatur, Gamping, Sleman, Yogyakarta. Lantaran Langen Ambiya, Sarwoto kang mangarsani paguyuban duweni ancas angleluri sarta ngrembakake seni slawatan kang paguyubane tansaya suda wilangane ing tlatah Kabupaten Sleman.

Paguyuban Slawatan Langen Ambiya kang duwe anggota ing antarane: Tur Iswanto, Wahyudi, Masidi, Kismadi, Sartono, Boimin, Sukadirin, Mugiharjo, Madiyono, Suparman, Sri Waluya, Novan, Kamadi, Slamet Riyadi, lan Sarjito duwe gegayuhan luhur. Kejaba angleluri sarta ngrembakake slawatan, Langen Ambiya dadi sarana syiar Islam. Ing pangajab supaya sakabehe anggota lan sapa wae kang ngresepi kidungan slawatan tansaya cedhak marang Gusti-ne. Ngedohi laku kang nyimpang saka wewarah agama.

Lelandhesan marang kang wus kaandharake, muga-muga Paguyuban Slawatan Langen Ambiya kang madeg kawit taun 1970-an nganti lestari tekan saiki bisaa mecut marang paguyuban-paguyuban slawatan liyane supaya enggal gumregah sawise turu kepati. Kejaba kuwi, muga-muga seni tradisi liyane eling sawise kantaka.

Kegayuhan kanggo nguripke, ngleluri sarta ngrumbakake seni slawatan ora mung dadi tanggung jawabe paguyuban kang isih lestari, nanging uga lembaga-lembaga pemerintah kayata Dinas Kebudayaan Sleman, Dinas Kebudayaan Daerah Istimewa Yogyakarta, dalah dinas-dinas kebudayaan liyane. Menawa paguyuban lan dinas kebudayaan bisa manunggal sedya, gegayuhan anggone bakal ngrumbakake slawatan bisa kaleksanan. Ora mung dadi impen endah ing wayah awan.

Paguyuban Slawatan Jawa Langen Ambiya saking dhusun Gejawan Kulon, Balecatur, Gamping, Sleman, Ngayogyakarta ngaturaken Sugeng Ambal Warsa 2022 Masehi. Mugi-mugi, warsa enggal punika dadosaken purwaka lestantun tuwin ngrembakanipun seni slawatan ing tlatah Kabupaten Sleman mliginipun tuwin tlatah Daerah Istimewa Yogyakarta umumipun. (Sumiatun, S.Pd, M.Pd)

Komentar

Postingan populer dari blog ini

MENGENAL BERBAGAI GENRE SENI SHOLAWATAN

DITINJAU dari bahasanya, Sholawatan (Slawatan) yang merupakan salah satu genre seni tradisi tersebut terbagi ke dalam Sholawatan Arab, Sholawatan Jawa-Arab, dan Sholawatan Jawa. Disebut Sholawatan Arab, karena lirik lagunya menggunakan bahasa Arab. Sholawatan Jawa-Arab, karena lirik lagunya menggunakan bahasa paduan Jawa-Arab. Sementara, Sholwatan Jawa menggunakan bahasa Jawa dalam lirik lagunya. Berdasarkan napas religinya, Sholawatan dibagi menjadi dua yakni Sholawatan Islam dan Sholawatan Katolik yang sering disebut Slaka. Sholawatan Islam sendiri terbagi ke dalam lima jenis, yakni: Sholawatan Pitutur, Sholawatan Srokal (Asroqol), Sholawatan Maulud, dan Sholawatan Emprak. Sholawatan Pitutur Sholawatan Pitutur yang diiringi slenthem, gender, gong, kendang batangan (gamelan) dan kempul, ketuk, kenting (terbang) berlirik Jawa dan Arab. Para penyolawat bukan hanya laki-laki, namun pula perempuan. Sholawatan Pitutur ini hampir mirip dengan Santi Suara. Selaras namanya, Sholawatan...

GENERASI MILENIAL, PENENTU HIDUP- MATINYA SLAWATAN JAWA

Banyak seni tradisi yang sekarat di negerinya sendiri. Sejatinya, sekaratnya seni tradisi bukan karena pengaruh seni modern. Akan tetapi, para pewarisnya yang tidak merasa handarbeni . Hingga mereka tidak mau melestarikan, mengembangkan, dan memosisikan seni tradisi sebagai tuntunan dan tontonan yang sarat tatanan . Lebih tragis, para pewaris cenderung menempatkan seni tradisi lebih rendah dari seni modern. Tidak heran mereka malu untuk mengakui seni tradisi sebagai miliknya. Mengakui saja, mereka tidak mau. Bagaimana mungkin, mereka menjadi pelaku seni (seniman) tradisi? Mengingat tidak mendapat sentuhan pelestarian dari para pewarisnya, banyak seni tradisi yang mati. Akibatnya, generasi milenial tidak mengenal seni tradisi, seperti: Dhadhung Awuk, Srandhul, Rodat, Emprak, Kethoprak Lesung, Wayang Beber, Tayub, Wayang Thengul, Wayang Klithik, Wayang Wong, Langendriyan, dsb. Memang terdapat beberapa genre seni tradisi yang masih mendapat perhatian publik, semisal: Wayang Purwa,...

GLADHEN PERSIAPAN SHOLAWATAN PERINGATAN MAULUD NABI DAN PITULASAN

Dengan dihadiri sejumlah anggotanya, Paguyuban Sholawat Langen Ambiya dari kampung Gejawan Kulon, Balecatur, Gamping, Sleman, Yogyakarta mengadakan latihan di Joglo Jagabayan (15/7). Latihan yang dimulai sejak pukul 20.30 hingga 00.15 WiB tersebut ditujukan sebagai persiapan Gelar Sholawat Jawa dalam rangka Peringatan Maulud Nabi Muhammad SAW pada tanggal 28 Septermber 2023. Latihan Sholaewatan Jawa semalam ditujukan sebagai persiapan pentas dalam acara syukuran Bapak Parimin (Selasa, 25 Juli 2023). Menurut Bapak Sarwoto, selaku pimpinan Paguyuban Sholawat Jawa Langen Ambiya, latihan semalam juga ditujukan sebagai persiapan pentas dalam rangka Peringatan HUT Kemerdekaan RI ke-78 di Joglo Jagabayan pada Sabtu 19 Agustus 2023. Melalui gelar sholwat diharapkan Indonesia akan senantiasa damai dan sejahtera. (SWA)